Het jeugd preventie team: jeugdhulp met een blauw randje

28-11-2017


Het Jeugd Preventie Team is een samenwerkingsverband tussen de politie en Stichting Jeugdteams. In dit interview neemt trajectbegeleider Patricia Soeter ons mee in haar bijzondere werk.


Als ik het districtsbureau van politie Dordrecht in loop, stap ik direct een andere wereld binnen. Dit is het domein van stoere agenten die dag en nacht klaar staan om inbrekers, vechtersbazen en andere wetsovertreders in de kraag te vatten, zodat wij burgers in veiligheid kunnen leven. Hier, te midden van het blauw, voelen de trajectbegeleiders van het Jeugd Preventie Team (JPT) zich als vissen in het water. Zij zorgen ervoor dat jongeren die in de criminaliteit dreigen te belanden, worden teruggeleid naar het rechte pad.

Door Irene van Woerkens


Ik heb afgesproken met Patricia Soeter, die al 11 jaar als trajectbeleider bij het JPT werkt. We starten bij de vaste werkplek van het JPT, waar ik kennis maak met JPT collega’s Renata Watamaleo en Richelle de Groot. Opvallend is de centrale positie die de bureaus van het JPT team in de ruimte innemen, direct naast afdeling huiselijk geweld. Het is duidelijk dat de lijntjes tussen politie en jeugdhulpverlening hier letterlijk kort zijn en dat politieagenten snel met de trajectbegeleiders van het JPT kunnen schakelen zodra ze een jongere tegenkomen die dreigt af te glijden. Dat is belangrijk, want in deze tak van sport geldt: hoe eerder je erbij bent, hoe groter de kans op succes.



Op 1 januari 2017 is het JPT overgegaan van JB West naar Stichting Jeugdteams. Hoe is dat bevallen?
Patricia Soeter, met brede glimlach: “Heel goed. In eerste instantie zaten we er eerlijk gezegd niet zo om te springen om naar de jeugdteams te gaan, omdat we destijds het idee hadden dat we beter aan zouden sluiten bij Veilig Thuis, de justitiekant. Maar hierin zijn we van mening veranderd. We voelen ons heel welkom bij Stichting Jeugdteams, een organisatie die volop door ontwikkelt. Ons uitvoerende werk sluit goed aan bij de preventieve vorm van jeugdhulp die Stichting Jeugdteams biedt. Er is bij de overgang ook echt naar ons team gekeken, en naar wat we nodig hebben. Zo hebben we er begin dit jaar mankracht bij gekregen. Met deze extra ondersteuning kunnen we nu nóg meer jongeren en hun gezinnen helpen. Achter onze bureaus blijven zitten is niets voor ons. Wij willen erop uit, naar de gezinnen toe, omdat we dáár de aandacht kunnen geven die vaak zo hard nodig is.”

Soeter vervolgt: “Een ander winstpunt van de overgang naar Stichting Jeugdteams is het belang dat binnen deze organisatie wordt gehecht aan samenwerking. Zo zijn we sinds een aantal maanden een uitwisselingstraject aangegaan met onze collega’s van Pak Je Kans in Rotterdam. Pak Je Kans gebruikt dezelfde methodiek als het JPT, we doen in principe hetzelfde werk onder een andere naam. Het is prettig om van elkaar te leren en af te stemmen over praktische zaken, zoals het omgaan met bepaalde casussen. Een interessant voorbeeld dat tijdens de uitwisseling van ervaringen naar voren kwam, is dat Pak Je Kans de eerste afspraak met een jongere altijd op een politiebureau laat plaatsvinden, om het blauwe randje te benadrukken. Bij het JPT gaan we bij de eerste afspraak altijd op huisbezoek om de drempel te verlagen. Het is heel leuk om daarover met elkaar te sparren en te bekijken wat het beste werkt. Dankzij de samenwerking pakken we nu ook sneller de telefoon om te bespreken hoe zij een zaak zouden aanpakken, en omgekeerd.”

Je vertelde net dat jullie je thuis voelen bij de doorontwikkeling waarin Stichting Jeugdteams zich bevindt. Wat zijn de ontwikkelpunten voor het JPT?
“Zodra je je als team in een nieuwe organisatie begeeft, is het belangrijk om te werken aan je zichtbaarheid. We zijn alle jeugdteams langs geweest om te vertellen wat we doen en dat we nu bij Stichting Jeugdteams horen. Met als doel dat de jeugdprofessionals ons weten te vinden zodra er een jongere in beeld komt die met de politie in aanraking is geweest of dreigt te raken. Dat is positief verlopen. We kunnen natuurlijk niet elke week bij alle teams langs, dus is het fijn om elkaar ook op andere momenten regelmatig tegen te komen. Zoals de Samen Doen Dag, waar we onze werkwijze en specialisme onder de aandacht hebben gebracht. Wij doen toch iets anders dan de rest. Eens in de zoveel tijd is het daarom nodig om te herhalen waarin het werk van trajectbegeleider verschilt ten opzichte van het werk van een jeugdprofessional. Blijven netwerken dus.”



Het JPT team, met v.l.n.r.: Patricia Soeter, Renata Watamaleo, Chris van Dijl, Annette van Velsen, Richelle de Groot, Hetty Theelen


Vanaf welke leeftijd komen kinderen bij jullie in beeld?
“Normaal gesproken bestaat het grootste deel van onze cliënten uit tieners in de leeftijd tussen 12 en 18 jaar. Hele jonge kinderen vallen meestal onder Veilig Thuis, als je het hebt over zaken waarbij ze bijvoorbeeld laat op straat rondhangen. Maar stel dat een kind van zes auto’s heeft bekrast, iets heeft gepikt, of betrokken is bij vechtpartijtjes op school. Dan kan het zomaar zijn dat er politiecontact geweest is en dat daar een zorgmelding van wordt gemaakt. En dan zouden wij zeker betrokken kunnen worden.”

Is er altijd politiecontact geweest als het gaat om de jongeren die jullie begeleiden?
“Ja, in principe is het zo dat aanmelden bij het JPT altijd gebeurt door politie, bureau HALT of Leerplicht. Zo was vroeger de werkwijze. Dat is altijd heel duidelijk geweest en het was voldoende. We merken echter dat er een verschuiving aan de gang is. Het is nu steeds vaker zo dat wij inspringen bij zaken die raakvlakken met criminele activiteiten hebben. Ook zorgcoördinatoren van scholen weten het JPT steeds beter te vinden als een jongere strafbare feiten pleegt. De zaken komen dus langzamerhand van meerdere kanten. Of via een andere route, want ook politieagenten in deze regio kloppen vaker en sneller bij de jeugdteams aan. Zo bereikt een aantal zaken, die voor de oprichting van de jeugdteams in 2015 via een zorgmelding bij ons kwam, ons nu via de jeugdprofessionals. Niet alleen omdat de informatiestromen binnen de politie veranderen, maar dus ook binnen jeugdzorgland.”

Dat klinkt als een positieve ontwikkeling. Ervaren jullie dat ook als zodanig?
“Overall gezien: ja. Langs de ‘oorspronkelijke’ weg vanuit politie, HALT en Leerplicht komen er wat minder zaken binnen. Ik heb 8 jaar op het politiebureau van Oud-Beijerland gewerkt”, blikt Soeter terug. “Daar kwam de wijkagent heel vaak op de scholen langs. Dat was allemaal ons kent ons, dus die wijkagent ving signalen op over spijbelende jongeren razendsnel op en gaf dit aan ons door. Die lijnen waren destijds nog korter. Nu moet alles via Veilig Thuis, en via het meldsysteem CORV, en dan moet het nog langs een triageteam. Voordat zo’n zaak dan bij ons terecht komt, zijn soms er weken voorbij. De casussen worden daardoor een stuk zwaarder omdat je er later instapt. Dat is zonde en soms frustrerend. Aan de andere kant komen er via de jeugdteams en de scholen meer en meer aanmeldingen bij ons binnen. Per saldo houdt die afname via de politiekanalen en de toename via nieuwe wegen elkaar in evenwicht. Het JPT past zich aan en ontwikkelt mee met de verschuivingen.”

Wat zijn de succesverhalen van het JPT?
“Het mooie aan onze werkwijze is dat wij na een politiemelding binnen 48 uur contact hebben met het gezin. Dat is het uitgangspunt. Toch komt het regelmatig voor dat er hier beneden in het politiebureau al een jongere zit, en dat we erbij geroepen worden. Dan mag zo’n kind naar huis, de ouders zijn er en kun je meteen je traject starten. Zo doen we dat ook met HALT; altijd warme overdracht. Als zij een traject afronden, en ze hebben een onderbuikgevoel, dan bellen ze ons meestal van tevoren om de problematiek door te spreken. Dan melden ze de casus aan en kunnen wij aansluiten zodat alle betrokkenen bij elkaar aan tafel zitten.”

“Als ik denk aan de successen die we boeken, dan zijn dat bijvoorbeeld de jongeren die niet naar school kunnen en daardoor uit verveling of frustratie in aanraking komen met de politie”, zegt Soeter. “Vanwege allerlei conflicten komt het voor dat ze niet meer welkom zijn op school. Ze hebben een verkeerde naam gekregen op school, de spanningen zijn hoog opgelopen, hun ouders worden van het kastje naar de muur gestuurd, thuis loopt het daardoor ook niet, en soms is er sprake van huiselijk geweld. We zijn zaken tegen gekomen waarbij kinderen al meerdere maanden thuis zitten, op straat rondhangen en op die wijze ook in contact komen met politie. Ouders weten zich dan geen raad meer. Daar ligt echt de kracht van het JPT, door op zo’n moment van crisis naast een gezin mee te lopen. Waar ze op dat moment ook staan, gaan wij ernaast staan en zeggen: “Oké, is dat even een rotsituatie, wat gaan we doen? Wat gaan jullie doen, wat kunnen wij doen en hoe kunnen we deze situatie oplossen?” Altijd met als doel om recidive en verder afglijden te voorkomen. We gaan met school in gesprek, halen het gezin bij elkaar in geval van scheiding, kijken of we zo snel mogelijk vervangend onderwijs kunnen regelen, we maken ons kortom hard voor dat gezin. We kijken naar praktische en snelle oplossingen, die het vuur van de crisis kunnen doven. Daarbij proberen we er helemaal te zijn voor de jongeren in kwestie. Door ze te laten voelen dat ze worden gezien, dat we oprecht geïnteresseerd in ze zijn. Zo’n traject duurt maximaal 3 maanden, waarbij we oorzaken in kaart proberen te brengen, we de zaken die nodig zijn regelen en het gezin de goede richting op leiden. Het is een bijzondere wisselwerking tussen ons als trajectbegeleiders en een gezin, die volgens ons zeer loont.”


Meer informatie en contact


Naar alle berichten

INFO@JEUGDTEAMSZHZ.NL  |  T 088 892 89 00  |  DISCLAIMER